|
|
ENGELENHAAR IN VEENWOUDEN
Nederlandse weilanden worden de
komende tijd weer
bedekt met zilverachtig glimmende draden. Dat
komt door een bijzonder natuurfenomeen dat
alleen te zien is in de herfst en in het
voorjaar. Deze tijd van het jaar is de beste voor
natuurliefhebbers om het zogenoemde
'engelenhaar' te bewonderen. Als de zon laag
staat, worden de zonnestralen gereflecteerd
door miljoenen zilveren draden, waardoor een
zilveren gloed zichtbaar wordt.
Het fenomeen hebben we te danken aan
duizenden jonge spinnen, die massaal hun
draden in de lucht gooien om zich te
verplaatsen.
Het engelenhaar is extra goed zichtbaar
wanneer dauw op de spinnendraad ligt en het
windstil is. In dit geval lijken de velden
bedekt met een zachte, witte deken. Het
natuurlijke verschijnsel werd vastgelegd bij
een zonsondergang in de weilanden rond Veenwouden.
|
|
GRIEZELIGE BEESTJES.....
De herfst heeft z'n intrede gedaan en
we kunnen weer
volop genieten van de mooie kleuren van
herfstbladeren en paddenstoelen. Toch mogen
in een herfstverhaal ook de spinnen niet
ontbreken. Hoewel deze achtpotige beestjes
het hele jaar
door wel aanwezig zijn, maar juist in het
voorlaatste jaargetijde is hun aanwezigheid
in de meest verborgen hoeken van de
natuur het meest merkbaar. Hun kunstige
weefsels blijven in de lente en de zomer
misschien wat onopvallend maar in de herfst
worden zij met zilver getekend. In de
volksmond worden het ook wel „Mariaweefsels”
genoemd. Vooral de sierlijke, maar ook ijle
webben van de kruisspin glinsteren in de
vochtige morgen van duizenden kleine
dauwdruppels, die zich hebben vastgezet op
de kleverige draden. Een jaargetijde dat
soms onverwacht vroeg invalt, waarbij de
zilveren draden ons
opwachten als we de fiets uit de schuur
halen en we over een smal pad naar de straat
rijden.
Spinnen behoren tot de geleedpotige dieren
en zijn te herkennen aan hun acht poten en
lichaam dat bestaat uit twee delen. Hun
uitwendige skelet geeft stevigheid aan hun
lichaam, terwijl elke poot bestaat uit zeven
leden die uitgerust zijn met beweeglijke
scharnierpunten. Bij gevaar kunnen spinnen
zelfs een poot opofferen om zichzelf te
beschermen, wat
verklaart waarom je vaak
spinnen ziet met minder dan acht poten.
Aan het achterlijf van de spin bevinden zich
de spintepels, waarvan de vorm en grootte
variëren afhankelijk van de familie waartoe
ze behoren. In de spintepels bevinden zich
de spinklieren die taai spinrag produceren.
Spinnen gebruiken dit spinrag om hun web te
weven, maar ook om hun eieren en prooien te
omhullen. Bovendien kan dit spinsel als een
soort transportmiddel dienen waarmee ze zich
naar hogere luchtlagen kunnen verplaatsen of
grotere afstanden kunnen overbruggen.
Het zijn absoluut nuttige dieren. Ze
vervullen een essentiële rol in ons
ecosysteem en helpen om de insectenpopulatie
in toom te houden door een overvloed aan
insecten te consumeren.
Als je last hebt van
irritante fruitvliegen in huis, kun je erop
vertrouwen dat spinnen graag een handje
helpen bij de bestrijding. Bovendien dienen
ze op hun beurt als een belangrijke
voedselbron voor andere dieren, waaronder
vogels, amfibieën, zoogdieren en bepaalde
wespen.
Eigenlijk moeten we blij zijn als er spinnen
in de woning aanwezig zijn. Maar
begrijpelijk genoeg zijn niet alle spinnen
even welkom. Als je er één tegenkomt, is het
een goed idee om ze niet meteen te doden of
met de stofzuiger op te zuigen. In plaats
daarvan kun je ze voorzichtig vangen in een
pot of met een spinnenvanger en ze
vervolgens buiten of in de garage/schuur
weer vrijlaten. Op die manier kunnen ze hun
waardevolle rol in de natuur voortzetten. In
de herfst komen ze niet binnen vanwege de
warmte, maar om een andere reden.
De
mannetjes van de huisspinnen worden namelijk
in de herfst volwassen en gaan op zoek naar
een vrouwtje om te paren. Ze verlaten hun
web en volgen de geurstoffen die de
volwassen vrouwtjes afscheiden. Daarom zijn
ze in de herfstmaanden actiever en groter,
waardoor ze vaker te zien zijn en dan meer
opvallen. Het is mogelijk dat de spin al de
hele tijd in je huis was, maar zich goed had
verstopt op een plekje waar je ze niet had
opgemerkt.
Meestal is het de Kruisspin (Araneus
diadematus) waaraan we deze herfstige
overlast te danken hebben. Als ze aan het
eind van de zomer volwassen is weeft ze
steeds grotere webben. Niet langer
onopvallend tussen de struiken, maar open en
bloot waar het haar goeddunkt. Met regen en
wind schuilt ze, maar zodra het een beetje
weer is, weeft ze een nieuw web en zit ze
waakzaam in het middelpunt, altijd met de
kop naar beneden en met de rug naar de zon.
Veel rust heeft ze echter niet, want haar
vangst moeten worden ingekapseld en het web
moet regelmatig worden gerepareerd vanwege
windschade of van prooien die in hun
doodsstrijd een deel aan flarden trekken
Het is niet alleen de huisspin die in de
herfst volwassen wordt; bijna elke soort die
je in huis en tuin tegenkomt, ondergaat een
soortgelijke ontwikkeling. In de zomer,
wanneer ze nog klein zijn, hebben ze meer
behoefte aan beschutting omdat ze dan
regelmatig hun exoskelet moeten afwerpen,
wat hun kwetsbaar maakt. Maar eenmaal
volwassen vervellen ze niet meer.
(Bij de foto; Een nestje
jonge kruisspinnetjes)
In de
winter sterven de meeste spinnen of zoeken
ze een schuilplaats om te overwinteren.
Mocht je een spin in de douche of het bad
aantreffen, hoef je je geen zorgen te maken
dat ze uit de leidingen zijn gekropen. Ze
zijn per ongeluk in de gladde badkuip of
douche beland tijdens hun zoektocht naar een
partner. Door de gladde wanden raken ze er
niet meer vanzelf uit, en zitten ze vast tot
iemand hen komt bevrijden.
EEN SPINNENFOBIE...
Er zijn mensen die een ernstige vorm van
spinnenangst ervaren, een panische angst die
in de meeste gevallen ongegrond is en
voortkomt uit onwetendheid. Hoewel het
uiterlijk van spinnen zeker een rol speelt
in de angst, zijn er ook tal van onwaarheden
en mythes die de ronde doen. Denk maar aan
het verhaal dat beweert dat we jaarlijks
gemiddeld 8 spinnen zouden opeten tijdens
onze slaap. Degene die dit verzonnen heeft,
is zeker in zijn opzet geslaagd!
Maar bij uitzondering kun je heel soms òòk weleens behoorlijk
(kruis)spinnijdig worden....
|
|
Herfstdraden, ook wel Mariaweefsels genoemd.....
|
|
Spinnenweb
met glinsterende dauwdruppels...
|
|
>
>